Παρασκευή, 7 Νοεμβρίου 2014

Δέκα πράγματα που με απογοήτευσαν στο Interstellar.


Ακολουθεί σεντόνι τρίφυλλο και διπλόφαρδο όπου θα σας γκρινιάζω για τα 169 χαμένα λεπτά της ζωής μου. Αφού δεν μπορώ να τα πώ στον Νόλαν θα τα ακούσετε εσείς. Τόσο καιρό περιμέναμε αυτή την ταινία. Νολαν και επιστημονική φαντασία στο διάστημα;Yes please!
Πολύ σύντομα αυτό το yes please έγινε please god nooooo! Σύντομα αναπολούσα με νοσταλγία τις όμορφες στιγμές που έζησα με την Σάντρα Μπούλοκ να στροβιλίζεται στο διάστημα και τον Κλούνει να πετάει εξυπνάδες. Προσοχή το σεντόνι μου είναι γεμάτο σποιλεριές.


Η υπόθεση με λίγα λόγια : ο Μακκόναχι είναι ένας πρώην space pilot-νυν αγρότης σε μια δυστοπία όπου ο κόσμος τρώει μόνο καλαμπόκι και σύντομα δεν θα έχει να φάει ούτε αυτό. Η λύση που σκέφτηκε η ΝΑΣΑ είναι να στείλει κάποιους στο διάστημα, να πάνε μέσω σκουληκότρυπας σε άλλο γαλαξία και να μας βρουν καινούριο πλανητάκι να κάνουμε μπάχαλο. Και μιας και τους τελείωσαν οι πιλότοι, βρήκαν τον  alpha-male American superhero Μακόναχι ο οποίος βλέποντας ότι στα χέρια του βρίσκεται το μέλλον της ανθρωπότητας, παρατάει τα παιδιά του στον πεθερό του και φεύγει. Μαζί του πηγαίνουν διάφοροι κομπάρσοι μέσα στους οποίους βρίσκεται η Αν Χάθαγουει, η οποία είναι η κόρη του καθηγητή(Μαικλ Κέιν) που συνέλαβε το σχέδιο της εξερεύνησης του άλλου γαλαξία.  Στην πορεία συναντάνε διάφορα προβλήματα με μεγαλύτερο όλων μια μαύρη τρύπα με το υπέροχο όνομα Γαργαντούας η οποία όμως δίνει και τη λύση στο πρόβλημα μας(που να σας εξηγώ τώρα το πρόβλημα). 
Η ταινία ήταν επιεικώς απαράδεκτη, δεν πίστευα στα μάτια μου και όχι με την καλή έννοια και χασμουρήθηκα σίγουρα πάνω από τρεις φορές. Ο άνθρωπος που σκηνοθέτησε ταινίες όπως το Memento, το Prestige, τα υπέροχα σκοτεινά Batman και το πρωτοποριακό Inception να φτιάξει αυτό το πράμα; Είμαι πραγματικά έξαλλη και ζητώ συγνώμη προκαταβολικά από όσους μπορεί να διαφωνήσουν μαζί μου και να με βρουν υπερβολική. Ορίστε λοιπόν οι δέκα αδυναμίες (to say the least) της ταινίας.

10. Η μουσική

Και ο ήχος. Εξαιρετικά ενοχλητικός ο Hans Zimmer, με τις συναισθηματικές εξάρσεις της μουσικής στα πιο άκυρα σημεία και τις εντάσεις που σε κάνουν να περιμένεις κάτι επικίνδυνο και τελικά να μην γίνεται τίποτα. Μήπως δεν είδε την ταινία; Ο δε ήχος ήταν wet dream του Michael Bay μέσα σε wet dream του John Woo (το πιάσατε το inceptionιστικό υπονοούμενο ε;). Θόρυβος και πάλι θόρυβος άχρηστος και εκνευριστικός. Κάκιστη ποιότητα και επιλογή ηχητικών εφέ. Αλλά και πάλι καλύτερα απο τις...

9. Ερμηνείες και το κάστινγκ.

Παλιά σιχαινόμουν τον Μακόναχι. Τον έβρισκα απαράδεκτα υπερτιμημένο τόσο σαν ηθοποιό όσο και σαν άντρα (ούτε να μου το δει). Τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα μετά το True detective, άλλαξα άποψη τουλάχιστον για την υποκριτική του ικανότητα. (εμφανισιακά συνεχίζω να πιστεύω ότι είναι μπάζο). Και ήρθε τώρα αυτή η ταινία για να με κάνει να ξανα-μανα-αναθεωρήσω. Πολλά βαρύς μάγκας, απαγγελία μέσα από τα δόντια, απλανές βλέμμα στο άπειρο και απόχρωση τερακότας δέκα βαθμών Πρετεντέρη. Μπορεί να μην φταίει αυτός, ο ρόλος πάντως δεν ταιριαζε καθόλου με το στυλ ηθοποιίας στο οποίο πάλεψε τα τελευταία χρόνια να καθιερωθεί, στυλ για το οποίο πήρε και το Όσκαρ ερμηνείας.

Παλιά σιχαινόμουν την Αν Χάθαγουει. Εξακολουθώ να νιώθω το ίδιο και μετά την ερμηνεία της στον μη-υπαρκτό ουσιαστικά ρόλο της στο Interstellar. Εκνευριστική.

Ο Μαικλ Κέιν είναι ένας από τους καλύτερους ηθοποιούς της γενιάς του. Αλλά δεν είναι ο Χουντίνι να βελτιώσει και να εμβαθύνει ως δια μαγείας έναν ρηχό ρόλο.

Εν ολίγοις ο Νόλαν είπε να βάλει πιασάρικα χοτ ονόματα αλλά κατά τη γνώμη μου πιο ενδιαφέρον θα είχε να βλέπαμε νέους άκαφτους ηθοποιούς ειδικά σε ένα τόσο καμμένο...

8. Σενάριο

Λειψές εξηγήσεις για τα βασικά και παραπάνω εξηγήσεις στα λάθος ζητήματα. Θα μπορούσε να ξοδέψει ένα δεκάλεπτο τουλάχιστον εξηγώντας μας το γιατί και πώς περιήλθε η γη στην κατάσταση που περιήλθε αντί να δείχνει τους αστροναύτες να συζητούν για το αν μπορούν να συνδέσουν την θεωρία της σχετικότητας του Αινστάιν με την κβαντομηχανική. Ειλικρινά ειδικά η πρώτη ώρα της ταινίας ήταν ανούσια , κουραστική, βαρετή, χωρίς λόγο ύπαρξης. Αντι να μας δείξει το χάλι της γης και το γιατί καταντήσαμε εκεί, μας έδειχνε την οικογένεια του Μακόναχι και τόνους σκόνης που γέμιζαν τα σπίτια και τα χωράφια. Με έκανε να πεθυμήσω το Signs με τον Μελ Γκίμπσον όπου εκεί τουλάχιστον είχες κάτι όμορφο να ξεκουράσεις τα μάτια σου.

Άλλα άντε, πες ότι δεν ήθελε να ασχοληθεί με το πώς φτάσαμε στο χείλος της καταστροφής. Ήθελε να ασχοληθεί με το πώς θα αποφύγουμε το γκρεμό. Και πάλι δεν είναι σωστή η διάρκεια και ένταση με την οποία περιγράφεται η σχέση του πρωταγωνιστή με την οικογένεια του και ιδιαίτερα με την κόρη του. Όσο σημαντικό ρόλο και αν έπαιζε στην σωτηρία της ανθρωπότητας η μικρή, δεν ήταν ανάγκη να ξέρουμε το πόσες φορές έκλαψε και συνοφρυώθηκε όταν έμαθε ότι φεύγει ο μπαμπάς της.

Και ενώ φάγαμε πόση ώρα στα καλαμποχώραφα, ξαφνικά βλέπουμε τον ΜακΚόναχι να οδηγεί το διαστημόπλοιο και να είναι ένα βήμα πριν τον Κρόνο. Ε ναι, γιατί να μας δείξεις τη διαδικασία πριν την αποχώρηση, το πώς διαλέχτηκαν οι συνεργάτες του, το τι εκπαίδευση του έγινε, το ποιο είναι το σχέδιο βρε αδερφέ; Τρεις λέξεις και έξω από την πόρτα. Ενώ πηγαίναμε με το πάσο μας στην ταινία, ξαφνικά βιαζόμαστε να φτάσουμε στο καινούριο σπίτι της ανθρωπότητας. Ο Νόλαν εδώ μάλλον σκέφτηκε «ε μωρέ τέτοια πράγματα θα τα έχουν ξαναδεί και τα ξέρουν, ας τα αγνοήσουμε. Αλλά επειδή προφανώς δεν έχουνε διαβάσει το τελευταίο πόνημα του Stephen Hawking, ας τους πρήξουμε για καμιά ώρα με την…»

7. Παραφορτωμένη επιστημονικότητα

Η ταινία είναι γεμάτη από πομπώδεις επιστημονικές ιδέες και θεωρίες καμία από τις οποίες όμως δεν παρουσιάζει κάποιο ενδιαφέρον για τον θεατή, κυρίως γιατί δεν καταλαβαίνεις γρι εκτός αν είσαι ο Carl Sagan. Δεν έχω ιδέα αν στέκουν επιστημονικά, αν είναι αληθοφανείς, αν θα συμφωνήσουν οι κορυφαίοι επιστήμονες, αν θα ενέκρινε ο Sheldon Cooper, το θέμα είναι ότι εγώ βαρέθηκα τα μάλα και δεν κατάλαβα τίποτα. Και δεν είμαι χαζή (εγγυημένα). Απλά όπως ο μέσος θεατής δεν συχνάζω στο nasa.com και δεν τρέχω μέρα-νύχτα στα πλανητάρια. Και το Inception ήταν μπερδεμένο αλλά μια χαρά το κατάλαβα. Και όλα αυτά για να καταλήξει η ταινία στο ότι τελικά το κλειδί στην υπόθεση δεν ήταν ούτε η υπέρβαση του προβλήματος της βαρύτητας, ούτε η κατασκευή ενός «τρισδιάστατου χώρου μέσα σε μια πραγματικότητα πέντε διαστάσεων» (έτσι ακριβώς όπως σου τα λέω) αλλά η αγάπη ανάμεσα στην κόρη και τον πατέρα. Πρόκειται δηλαδή για μια ταινία που ΚΑΙ υπερτιμάει τη νοημοσύνη μας βάζοντας της Παναγιάς τα μάτια από αστρονομικές λεπτομέρειες ΚΑΙ την υποτιμάει ρίχοντας το στο ...

6. Μελόδραμα

Όχι όχι όχι. Δεν θέλω να δω έναν αστροναύτη να κλαίει. Ο αστροναύτης είναι αστροναύτης, είναι επιστήμονας, είναι ένας άνθρωπος που πρέπει εκ των πραγμάτων να υπερβεί την ανθρώπινη συναισθηματική του φύση γιατί θα έρθει σε επαφή με το άγνωστο και αυτό προϋποθέτει γερά νεύρα και αντίστοιχη εκπαίδευση. Φυσικά δεν μπορεί να αποκολληθεί τελείως απο την ανθρώπινη του φύση, αλλά αποφάσισε : θα κάνεις μια ταινία για την ανθρωπιά του αστροναύτη ή μια ταινία για την πραγματοποίηση διαγαλαξιακών ταξιδιών; Και αντε πες ότι θέλεις να μας δείξεις και τα συναισθηματικά προβλήματα  του αστροναύτη. Βάλτον τότε σε μια πραγματικά ζόρικη συναισθηματική κατάσταση. Μην μου τον βάζεις να κλαίει με το που βλέπει την κόρη του στο καντράν. Αγχώνομαι δεν το καταλαβαίνεις; Πετάω και με αεροπλάνα. Να σκέφτομαι ότι μπορεί να μου τύχει κανας τέτοιος πιλότος;;;

Πολύ δράμα επίσης στη σχέση πατέρα-κόρης και παρόλο που τους βλέπεις να στεναχωριούνται και να χτυπιούνται εσύ δε νιώθεις τίποτα γιατί πολύ απλά…δεν πρόλαβες. Μόλις πριν 15 λεπτά τους γνώρισες. Πιο cheesy πεθαίνεις. Πιο corny και από τα καλαμποχώραφα του Μακόναχι. Και μιας και είπαμε για κακογουστιά ας περάσουμε στους…

5. Διαλόγους

Οι διάλογοι θυμίζουν παλιές καλές αμερικανιές, με τον νόμο του Μέρφι να μπλέκεται με ένα ποίημα του Dylan Thomas (το οποίο το έχουν κάνει κουρελόπανο σε όλη την ταινία) και νουθεσίες σχετικά με τη γονική ιδιότητα και πως σου αλλάζει τη ζωή. Και όλα αυτά στο πρώτο μισό της ταινίας γιατί στο δεύτερο μισό δεν καταλαβαίνεις σχεδόν τίποτα από αυτά που συζητάνε. Μόνο τα αστεία του ρομπότ καταλαβαίνεις. Στην αρχή στεναχωριέσαι γιατί σκέφτεσαι «μάλλον είμαι χαζός ή ανενημέρωτος για τις τελευταίες εξελίξεις στην εξερεύνηση σκουληκοτρυπών και άλλων τρυπών» μετά όμως κοιτάς γύρω σου και βλέπεις και τους άλλους να σε κοιτάνε με το ίδιο βλέμμα οπότε νιώθεις κάπως καλύτερα αλλά και πάλι εκνευρισμένος για τα 7 ευρώ που έσκασες. Απορώ δηλαδή πώς δεν είχε και το κλασικό motivational speech λίγο πριν φουντάρουν στο wormhole. Τόση κλισέ αμερικανιά από ένα καθαρόαιμο αγγλάκι δεν την περίμενα.

Οι ατάκες «τύφλα να έχει ο Κοέλιο». Του στυλ «Παλιά κοιτούσαμε τον ουρανό και αναρωτιόμασταν τη θέση μας στα αστέρια και τώρα βλέπουμε κάτω και αναρωτιόμαστε για τη θέση μας στη βρωμιά». Να σου απαντήσω λοιπόν με τα λόγια του σοφού λατρεμένου Ουάιλντ : We are all in the gutter, but some of us are looking at the stars. Τουλάχιστον να ήταν υπαίθριο το σινεμά να χάζευα τον ουρανό.
Το δε small talk ανάμεσα στους ηθοποιούς – πέρα από τα επιστημονικά δεδομένα δηλαδή- είναι για γέλια. Καλύτερα να δω το Τop gun, πιο αληθοφανές με φαίνεται. Και τα αστειάκια για γέλια αλλά με την κακή έννοια. Και πάλι, καλύτερα να δω το Top gun και να γλυτώσω και την…

4. Ψευτοφιλοσοφικότητα

Όπως γράφω και παρακάτω, ο Νόλαν προσπάθησε σε αυτή του την ταινία να ξεφύγει από το pattern «ταινία μυστηρίου με τουίστ» και επηρεασμένος από τους μεγάλους σκηνοθέτες του genre είπε να γαζώσει και κάτι φιλοσοφικό στην ούγια του καθαρόαιμου sci-fi adventure που περιμέναμε να είναι το Interstellar. Το θέμα που νομίζεις ότι θα θίξει είναι το πώς καταντήσαμε τον πλανήτη, το ότι τα έχουμε κάνει σκατά, το ότι καλά να πάθουμε και τελικά το ότι πρέπει να προσέχουμε για να έχουμε. Ναι, τελικά δεν είναι αυτό. Σε κάποια φάση μιλάνε πολύ για την επιβίωση του ανθρώπινου είδους με κάθε κόστος και την ατομική θυσία του αστροναύτη και των προσωπικών του συναισθηματικών δεσμών προς όφελος του είδους. Παρόλο που νομίζω πως είναι αυτονόητο ότι αν έρθει κάποιος και σου πει «ξέρεις, άσε την οικογένεια σου για να σώσεις τον κόσμο-στον οποίο ναι συμπεριλαμβάνεται και αυτή η οικογένεια σου», πρέπει να είσαι κάφρος για να πεις όχι. Ναι, δεν είναι ούτε αυτό. Τελικά, η κεντρική ιδέα (δεν παίρνω όρκο όμως) είναι το πώς η αγάπη μπορεί να ξεφύγει από τα μεταφυσικά όρια που της έχουμε θέσει και να γίνει μια κοσμική δύναμη που ξεπερνά τον χώρο και τον χρόνο, μέσω της οποίας τελικά θα σωθεί και ο άνθρωπος. Το «η αγάπη θα σώσει τον κόσμο» δηλαδή και συμφωνώ απόλυτα αλλά ο Χριστός το είχε πει πιο κατανοητά και ο Κισλόφσκι το είχε σκηνοθετήσει απείρως πιο όμορφα. Και δεν είχαν αναγκαστεί να καταφύγουν σε...

3. Αντιγραφές

Ο Στάνλει Κιούμπρικ το έκανε σωστά. Όταν θέλεις να «σκιτσάρεις» κάποιο μεγάλο φιλοσοφικό ζήτημα (στην περίπτωση του 2001 : Οδύσσεια του διαστήματος, το υπαρξιακό ζήτημα) με καμβά το πεδίο της επιστημονικής φαντασίας, δεν χρειάζεται να σχεδιάσεις την κάθε εξαντλητική λεπτομέρεια ή να εξηγήσεις γιατί βάζεις την κάθε κουκκίδα κόκκινης μπογιάς εκεί που την βάζεις.

Ο Ταρκόφσκι το έκανε επίσης σωστά. Όπως οι ποιητές, δείξε με πανέμορφες εικόνες και ελάχιστες λεπτομέρειες αυτό που θέλεις να θίξεις και άσε τον θεατή να σκέφτεται (για την υπόλοιπη ζωή του μερικές φορές) τι ήταν αυτό που ήθελες να πεις. Στο Solaris το background  ήταν το διάστημα αλλά τα όσα διαπραγματευόταν ήταν περισσότερο θέματα εσωτερικά και πνευματικά παρά θέματα «διαστημικά». Η ανθρώπινη ταυτότητα, η απώλεια, η μνήμη, η εξερεύνηση των ορίων και τα ίδια τα όρια της ανθρώπινης περιέργειας. Και ανάθεμα αν διαβάσαμε κάποια από αυτές τις λέξεις στους διαλόγους. Το καταλάβαμε όμως τελικά. Και αν δεν το καταλάβαμε τουλάχιστον μας έβαλε σε σκέψεις.

Ο Duncan Jones το έκανε σωστά. Βλέπεις το Moon, και ενώ πας να σκεφτείς «μμμ είναι σαν την Οδύσσεια του Διαστ…α όχι δεν είναι ακριβώς αυτό το είδος…μοιάζει με το Σολάρις αλλά όχι δεν το είδαμε αυτό εκεί…» τελικά ανακαλύπτεις ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερη ταινία η οποία με διακριτικότητα αποτίνει φόρο τιμής στα ιερά τέρατα του genre. Δεν έχω πρόβλημα με την έλλειψη πρωτοτυπίας και είναι γνωστό ότι δεν υπάρχει παρθενογένεση πλέον στις τέχνες (αν και ο ίδιος ο Νόλαν απέδειξε στο παρελθόν ότι έχει απίστευτα δημιουργικό μυαλό και κάποιες από τις ταινίες που έχει γυρίσει δεν μπορείς να τις συγκρίνεις με παλιότερες). ΑΛΛΑ, κάντο σωστά.

Μέχρι και ο Zemeckis το έκανε σωστά. Υπάρχουν πολλά ηθικά ζητήματα που μπορούν να συνδεθούν με την εξερεύνηση του διαστήματος. Η σχέση πατέρα-κόρης ΔΕΝ είναι ένα από αυτά αλλά μπορεί πραγματικά πολύ κομψά (και αναφέρομαι στο Contact) να ενσωματωθεί στη γενικότερη πλοκή δίνοντας και κάποια στοιχεία για την προσωπική ζωή των πρωταγωνιστών. ΔΕΝ χρειαζόμαστε περισσότερα. Μη μου το κάνεις American family drama. Μη μου το κάνεις Seventh heaven. Αφού δεν το "κατέχεις", το φόρτε σου εσένα είναι η φαντασία και τα υψηλής ποιότητας εφέ τα οποία όμως στο Interstellar είναι μάλλον...

2. Μέτρια εφέ

Είχα κι εγώ υψηλές προσδοκίες δε λέω. Αλλά αυτό δεν το περίμενα. Τίποτα καινούριο από εφέ. Το Gravity είναι έτη φωτός μπροστά σε αυτό το θέμα. Το Gravity (που είναι μετριότατη προς κακή ταινία) μας έδωσε πανέμορφες λήψεις του διαστήματος και υπέροχα εφέ πραγματική απόλαυση για το μάτι. Σε σκουληκότρυπα μπαίνεις. Δείξε κάτι καινούριο κάτι περίεργο. Όχι το γνωστό «φωσφορούχα τέμπερα πεταμένη σε μαύρο φόντο». Μετά μπαίνεις σε καινούριο γαλαξία, δείξε κανα αστεράκι παραπάνω, κανα λευκό νάνο ξέρω γω. Ξόδεψε κανα δεκάλεπτο παραπάνω σε αυτά. Τι μου έδειχνες δέκα ώρες το ράλυ στα καλαμποχώραφα. Έχω ξαναδεί καλαμπόκια ξέρεις. Δείξε μου κάτι άλλο. Τι μου το έχεις το IMAX 70 mm; Για τα καλαμπόκια; Γιατί τέτοια...

1. Έλλειψη δημιουργικότητας στη σκηνοθεσία;


Δεν είσαι ο Kubric αλλά έχεις 160 μύρια στη διάθεση σου και είσαι ο Νόλαν. Κάνε παπάδες! Γύρνα τους δρόμους ανάποδα (αυτό το έκανε βασικά σε μια σκηνή). Αλλά τελικά τα λεφτά μάλλον ήταν τροχοπέδη στην δημιουργικότητα στην οποία μας έχεις συνηθίσει. Δείχνεις καινούριους γαλαξίες, πλανήτες…βάλε διάφορα μέσα. Κάντους πραγματικά εξωτικούς. Ένα από τα λίγα εντυπωσιακά πλάνα (κατά τη γνώμη μου) ήταν η διέλευση από τον Κρόνο αν και θα μπορούσε να είναι καλύτερο. Ίσως τελικά το πιο εντυπωσιακό το άφησε για το τέλος που ήταν το εσωτερικό της μαύρης τρύπας. Αλλά δέκα λεπτάκια στη μαύρη τρύπα δεν σώζουν μια τρίωρη ταινία με μηδέν ενδιαφέρον. Εν ολίγοις όπως λέει και το άσμα, φίλε Νόλαν, «μπήκες μόνος σου στη μαύρη τρύπαααα…»

2 σχόλια: